vrijdag 14 augustus 2015

Lerarentekort

Misschien heeft u het al eens in de media vernomen. Er is in Nederland een tekort aan leraren. Dat is natuurlijk een ernstige zaak, want het goed opleiden van de komende generaties is natuurlijk een topprioriteit in een kenniseconomie zoals Nederland.

Toch, als ik de maatregelen bekijk, dan vraag ik me oprecht af of we het lerarentekort wel echt op willen lossen. Ja, we gooien een heleboel geld tegen het onderwijs aan, maar of we dat nu op een slimme manier doen is nog maar de vraag.

Afgelopen jaar bezocht ik de Nationale Onderwijs Tentoonstelling, op zoek naar ideeën, materialen en wat nog niet meer. Aan het eind van de dag had ik 3 tassen vol met allemaal folders en promotiemateriaal van allerlei adviesbureautjes. Zoveel dat het een beetje eng was en de vraag rijst hoeveel van ons kostbare onderwijsgeld verdwijnt naar adviesbureautjes.

N.a.v. De Lerarenagenda is er meer aandacht voor de lerarenopleidingen en wordt gekeken hoe deze toekomstige leraren beter kunnen worden voorbereid op de praktijk, in het bijzonder om te zorgen dat de uitval van leraren (25%) in de eerste vijf jaar naar beneden wordt gebracht. Het ministerie trekt hier dan ook miljoenen voor uit.

Nu heb ik wel een paar ideeën waarom er veel uitval is in de eerste 5 jaar, maar mijn ideeën zijn wat simpeler dan die van een hoop beleidsmakers.

In de eerste plaats is er een groot verschil tussen de opleiding en de praktijk. Allerlei leuke werkvormen en activiteiten voor klassen worden namelijk op menige school niet gewaardeerd. Men wil geen professionele leraar maar een simpele kenniswerker die lesgeeft over de onderwerpen die de leiding bepaalt op de manier die leiding bepaalt. Om je in zo'n omgeving staande te kunnen houden is aardig wat ervaring en volharding nodig, meer dan reëel is om van beginnende leraren te verwachten.

In de tweede plaats is er een groot verschil in de beloning die je na alle jaren opleiding kunt verwachten. Een beginnend docent komt er al rap achter dat het salaris in vergelijking met banen die eenzelfde opleidingsniveau vereisen ernstig achterblijft, terwijl de toekomstperspectieven van leraren ook al teleurstellend zijn. Het startgras van het lerarensalaris is geel en stug en dat terwijl het buiten het onderwijs sappiger, groener en malser lijkt.

In de derde plaats is de waardering die over het lerarenvak uitgesproken wordt niet echt groot. Het voortdurend dedain blijft niet beperkt tot de Eliassen, de Bijstervelden en de Dekkers. Nee, iedereen heeft wel een mening over die incompetente langevakantiegenietende klaplopers die voor de klas staan en die mening is zelden positief. Zelfs daklozen of de hamburgeromdraaier bij die keten met die clown kunnen op meer waardering rekenen.

Wat hebben die drie punten met elkaar gemeen: de waardering voor de professionele leraar in de vrijheid die de leraar krijgt, in het respect dat de leraar krijgt en in het salaris dat de leraar krijgt.

En dan hebben we de belangrijkste pijnpunten gevonden. Het is te duur. Als we docenten serieus willen nemen dan moeten we ze serieus betalen, dan wordt duidelijk hoeveel geld er nu naar perifere onderwijsonzin gaat en dan kunnen we niet meer naar beneden trappen naar docenten.

Maar zo is de realiteit niet. De realiteit is dat men meer academisch gevormde docenten wenst die braaf doen wat ze gezegd wordt, die lachen als de baas lacht en die met hun LB aanstelling en een aantal jaren nullijn niet denken dat er ergens anders meer te verdienen valt. Zo lossen we het lerarentekort namelijk op.

3 opmerkingen:

  1. Ik ben zo'n inmiddels overgelopen ex-leraar. Herken al je punten, behalve het eerste. De discrepantie tussen opleiding en praktijk lag in mijn geval niet aan onwil van de school, maar in het feit dat je op de opleiding dagen de tijd hebt om die ene les met spetterende werkvormen uit te denken en voor te bereiden, terwijl je er in de werkpraktijk dagelijks vijf moet geven en vijf moet voorbereiden voor de volgende dag.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Vijf maar? Had je geen volledige baan dan?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. 25 lesuren per week was het bij ons, dus gemiddeld 5 per dag.

      Verwijderen