vrijdag 11 december 2015

Hoe word je een goede leraar?

Om leraar te worden moet je wat ze noemen je bevoegdheid halen. Daarvoor zijn verschillende routes die naar een eerste- of tweedegraads bevoegdheid leiden. Heel veel dames en heren volgen de gebruikelijke routes en daar is op het eerste gezicht niets mis mee. Toch zijn er naar mijn idee een aantal ongewenste effecten de opleidingen van leraren ingeslopen.

Als eerste effect noem ik het feit dat de huidige generatie lerarenopleiders door dit systeem is opgeleid.. De dingen die gedaan worden, worden als normaal en vanzelfsprekend ervaren omdat de lerarenopleiders die herkennen uit hun eigen verleden. Ze leiden op zoals ze zelf opgeleid zijn. Kritische beschouwing van het systeem is dan erg lastig.

Het tweede effect heeft te maken met het verschil tussen het handelen van goede leraren en de observeerbare handelingen van een goede leraar. Er is namelijk een groot verschil tussen die 2 dingen. Zo neemt een goede leraar de leerlingen serieus en probeert leerlingen persoonlijk te benaderen. Het kennen van de namen van de leerlingen is hierbij erg nuttig. Het is echter niet zo dat een leraar die de namen van de leerlingen kent automatisch de leerlingen serieus neemt en persoonlijk benadert. Een goede leraar doet een aantal dingen: zelfreflectie, planning, etc, maar het is volgens mij niet zo dat het leren van die aspecten automatisch er voor zorgt dat de leraar in opleiding een goede leraar wordt. Soms lijkt het wel of de lerarenopleiding gebruik maken van "Fake it 'til you make it" terwijl het bereiken van het eindstadium helemaal niet vanzelfsprekend is.

Het derde effect heeft te maken met inhoudelijke vakkennis, dus bijvoorbeeld de kennis van de wiskunde voor een wiskundeleraar. Die vakkennis moet goed zijn. Een leraar moet een overzicht hebben over het vakgebied. De docent moet boven de stof staan en een heel register aan ideeen en kennis paraat hebben. Net genoeg kennis is te weinig. Helaas zijn  leraren met een grote vakkennis zeldzaam. Zo zeldzaam dat men op veel plaatsen niet eens meer beseft hoe groot het verschil is tussen een docent die de route hbo-(educatie)bachelor-hbo-master heeft gevolgd en een docent die de route WO-(vak)master-WO-UniversitaireLerarenOpleiding heeft gevolgd.

Het gevolg van deze effecten is volgens mij, dat redelijk veel mensen een beeld hebben van een goede leraar, en daar vervolgens ook naar opleiden en selecteren, terwijl dit beeld niet klopt. Er lopen legio heel goede leraren rond die helemaal niet doen zoals men op de opleidingen leert. Hierbij denk ik aan de woorden van een oud-collega (nu met pensioen): "Leerlingen pikken alles van je als je maar goed kunt uitleggen en je ze niet in de steek laat."

Als je maar goed kunt uitleggen.
Als je maar goed kunt uitleggen.
Als je maar goed kunt uitleggen.

"Echt, die grapjes van hem, hij is echt de enige die ze leuk vindt, maar hij kan wel goed uitleggen."



 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen